وينيتي
وينيتي[1] . اين مؤسسه يكي از بزرگترين بانكهاي اطلاعات علمي و فني جهان و مهمترين عضو سيستم دولتي اطلاعات علمي و فني روسيه موسوم به جي.اس.ان.تي.آي.[2] است. وينيتي در 1952 با تصويب هيئت رئيسه فرهنگستان علوم اتحاد جماهير شوروي بهمنظور مديريت اطلاعات علمي و فني تأسيس شد و در حال حاضر از سوي اين فرهنگستان و وزارت صنايع، علوم، و فناوري روسيه حمايت مالي ميشود. وينيتي در شهر مسكو، قرار دارد. هدف اصلي اين مؤسسه تأمين اطلاعات علمي و فني موردنياز دانشمندان و متخصصان روسيه است. فعاليتهاي وينيتي براي تأمين اين هدف در شاخههاي زير گسترش يافته است:
1. جستوجو، گردآوري، و سازماندهي اطلاعات علمي و فني، از بيش از 100 كشور جهان و به بيش از 60 زبان. سالانه بيش از يك ميليون مدرك در وينيتي توليد ميشود كه هم بهصورت چاپي و هم الكترونيكي قابل دسترسي است؛
2. انجام تحقيقات بنيادي در زمينه نظريه علم اطلاعرساني و توسعه فناوريهاي پردازش خودكار؛
3. سازماندهي و رهبري فعاليتهاي اطلاعرساني علمي و ايجاد ارتباطات علمي در داخل و خارج از كشور؛
4. ابداعوتوسعه روشها و امكانات جستوجوي اطلاعات؛
5. انتشار چكيدهنامه در رشتههاي علمي و فني؛
6. برگزاري دورههاي آموزش تكميلي علوم اطلاعرساني در سطوح عالي تا دكترا؛ و
7. تهيه نظامهاي ردهبندي علوم.
فعاليتهاي تحقيقاتي و تهيه چكيدهها در وينيتي برعهده هزاران متخصصي است كه از دانشگاهها، آزمايشگاهها، و مؤسسات تحقيقاتي روسيه با اين مؤسسه همكاري دارند.
در حال حاضر، مجموعه منابع علمي و فني وينيتي داراي بيش از 20 ميليون مدرك، شامل نشريات ادواري، كتاب، انتشارات داخلي شركتها، مقالات كنفرانسها، پاياننامه، پروانه ثبت اختراع، آييننامه، راهنما، بروشور، و اسناد علمي اماني است. حدود 30 درصد از اين مدارك از روسيه است.
ركوردهاي مدارك جديد ماهي يك بار به پايگاه اطلاعاتي وينيتي، و هر 15 روز يكبار به بخش شيمي آن افزوده ميشود. اين ركوردها شامل كتابشناسي، نمايه، كليد واژه، و چكيده به زبان روسي است.
منابع وينيتي از دو طريق قابل بازيابي است: يكي با استفاده از فهرستبرگههاي سنتي كه به دو روش الفبايي و شماره بازيابي مرتب شده است، و ديگر از طريق فهرست الكترونيكي. فهرست الكترونيكي علاوه بر موجودي مجموعههاي وينيتي، منابع خارج از آن را كه در تهيه چكيدهنامه و پايگاه اطلاعاتي اين مؤسسه مورد استفاده قرار گرفته است، در برميگيرد بدون آنكه اين منابع الزامآ جزء موجودي مؤسسه باشد. به همين علت اين فهرست "فهرست منابع ورودي" وينيتي نيز ناميده ميشود. محل نگهداري اين منابع در فهرست الكترونيكي درج شده است.
وينيتي گسترش و توسعه سه نظام ردهبندي دانش در روسيه را بر عهده دارد. اين سه نظام عبارتند از: ردهبندي دهدهي جهاني (يو.دي.سي.)، ردهبندي دولتي اطلاعات علمي و فني (جي.آر.ان.تي.آي.)[3] ، و ردهبندي وينيتي دانش (رووينيتي)[4] .
ردهبندي دولتي اطلاعات علمي و فني به سفارش وزارت صنايع، علوم، و فناوري روسيه بهمنظور استفاده در واحدهاي تابعه و بر اساس ردهبندي دهدهي جهاني طراحي شده است و علوم و فنون را تا عمق 3 سطح تقسيم ميكند. ردهبندي وينيتي دانش، در واقع طرح مفصلتري از ردهبندي اخير است كه تا عمق 9 سطح پيش رفته و براي ردهبندي منابع مؤسسه وينيتي طراحي شده است.
ترجمه متون يكي از خدماتي است كه در وينيتي ارائه ميشود. متقاضيان ميتوانند با پرداخت هزينه، ترجمه اطلاعات موردنياز خود را كه توسط مترجمين وينيتي و يا برنامه رايانهاي خاص اين مؤسسه انجام ميشود، دريافت كنند.
ارائه خدمات مشاوره علمي و فني؛ تهيه مدارك و اطلاعات برحسب سفارش؛و پذيرش اماني نوشتههاي علمي، نوشتهها، تكنگاشتها، مجموعهها، و مقالات كنفرانسها بهصورت دستنويس يا چاپي از ديگر خدمات وينيتي است.
مأخذ:
1) Vserossiiskii Institut Nauchnoi i Tekhnicheskoi Informatsii(VINITI). [On-line]. Available: http://www.viniti. ru. [29 May 2004].
[1]. VINITI (Vserossiiskii Institut Nauchnoi i TekhnicheskoiInformatsii)
[2]. Gosudarstvennaia Sistema Nauchno - TekhnicheskoiInformatsii (GSNTI)
[3]. Gosudarstvennii Rubrikator Nauchno-TekhnicheskoiInformatsii (GRNTI)
[4]. Rubrikator Otraslei Znanii VINITI (ROVINITI)